<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X26n0572"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 572 般若心经易解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 572 般若心经易解</title> <author>淸 谢承谟註释</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">572</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">般若心经易解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB12528"> <charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName> <mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping> <mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隶-木+匕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-01T10:23:10"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X26.0572.0946c" n="0946c"/> <lb ed="X" n="0946c01"/> <cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">般若心经易解</cb:mulu> <lb ed="X" n="0946c02"/><cb:docNumber>No. 572</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0946c03"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0946001" n="0946001"/>般若心经易解</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0946c04"/><lb ed="R092" n="0988a01"/><p xml:id="pX26p0946c0401">圣人立世间法。以维持风化。吾<persName>佛</persName>说出世法。以化导 <lb ed="X" n="0946c05"/><lb ed="R092" n="0988a02"/>群迷。世出世间。同归于善。但世间法。不外日用伦常。 <lb ed="X" n="0946c06"/><lb ed="R092" n="0988a03"/>出世法。乃能转凡成圣。是尤善中之善也。心经为般 <lb ed="X" n="0946c07"/><lb ed="R092" n="0988a04"/>若之精华。而出世之捷径。依此而修。乃能離苦得乐。 <lb ed="X" n="0946c08"/><lb ed="R092" n="0988a05"/>非妙法乎。兹因金刚经易解註成。爰类列此经。而幷 <lb ed="X" n="0946c09"/><lb ed="R092" n="0988a06"/>註之。庶幾稗益兼资。以成出世因缘。普愿见闻。同登 <lb ed="X" n="0946c10"/><lb ed="R092" n="0988a07"/>觉路。</p><p xml:id="pX26p0946c1003" cb:place="inline">时 <lb ed="X" n="0946c11" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0988a08"/>光緖己丑春杪贯三谢承谟书于混劳处</p> <lb ed="X" n="0946c12"/> <lb ed="X" n="0946c13"/> <lb ed="X" n="0946c14"/> <lb ed="X" n="0946c15"/> <lb ed="X" n="0946c16"/><lb ed="R092" n="0988a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0946c1601">般若波罗蜜多心经</p> <lb ed="X" n="0946c17"/><lb ed="R092" n="0988a11"/><p xml:id="pX26p0946c1701">唐 三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>译</p> <lb ed="X" n="0946c18"/><lb ed="R092" n="0988a12"/><p xml:id="pX26p0946c1801">毘陵 谢承谟贯三氏 註释</p> <lb ed="X" n="0946c19"/><lb ed="R092" n="0988a13"/><p xml:id="pX26p0946c1901">真州 刘绍南圆觉氏</p> <lb ed="X" n="0946c20"/><lb ed="R092" n="0988a14"/><p xml:id="pX26p0946c2001">刊上 蒋春同兰言氏 挍订</p> <lb ed="X" n="0946c21"/><lb ed="R092" n="0988a15"/><p xml:id="pX26p0946c2101">刊上 钱松龄觉之氏</p></cb:div> <lb ed="X" n="0946c22"/><lb ed="R092" n="0988a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0946c2201">此经以单法为名。实相为体。观照为宗。度苦为用。 <lb ed="X" n="0946c23"/><lb ed="R092" n="0988a17"/>大乘为教相。五者。皆经中所说之旨。单法者。即般 <lb ed="X" n="0946c24"/><lb ed="R092" n="0988a18"/>若波罗蜜也。实相者。即诸法空相也。观照者。照见 <pb ed="X" xml:id="X26.0572.0947a" n="0947a"/> <lb ed="X" n="0947a01"/><lb ed="R092" n="0988b01"/>五蕴皆空也。度苦者。度一切苦厄也。大乘者。即菩 <lb ed="X" n="0947a02"/><lb ed="R092" n="0988b02"/>萨所行甚深般若也。经题称般若。华言智慧。波罗 <lb ed="X" n="0947a03"/><lb ed="R092" n="0988b03"/>蜜多。华言到彼岸。众生由迷慧性。居生死。曰此岸。 <lb ed="X" n="0947a04"/><lb ed="R092" n="0988b04"/>菩萨由修般若。悟慧性。到涅槃曰彼岸。心者。般若 <lb ed="X" n="0947a05"/><lb ed="R092" n="0988b05"/>心也。此般若心。人人本具。为说此经。令见本性。经 <lb ed="X" n="0947a06"/><lb ed="R092" n="0988b06"/>者。常也。法也。</p> <lb ed="X" n="0947a07"/><lb ed="R092" n="0988b07"/><p xml:id="pX26p0947a0701">按施护译本。<persName>世尊</persName>在<name role="" type="person">灵鹫山</name>中。入甚深光明宣说 <lb ed="X" n="0947a08"/><lb ed="R092" n="0988b08"/>正法三摩提。舍利子白观自在菩萨言。若有人欲 <lb ed="X" n="0947a09"/><lb ed="R092" n="0988b09"/>修学甚深般若法门者。当云何修学。观自在菩萨 <lb ed="X" n="0947a10"/><lb ed="R092" n="0988b10"/>遂说此经。即<persName>世尊</persName>所说大般若经六百卷之精要 <lb ed="X" n="0947a11"/><lb ed="R092" n="0988b11"/>也。传至中华凡五译。今从<name role="" type="person">玄奘</name>所译者。以中国盛 <lb ed="X" n="0947a12"/><lb ed="R092" n="0988b12"/>行故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947a13"/><lb ed="R092" n="0988b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947a1301">观自在菩萨。行深般若波罗蜜多时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947a14"/><lb ed="R092" n="0988b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947a1401">行。音恨。般若。音钵惹。</p><p xml:id="pX26p0947a1409" cb:place="inline">〇观自在即观世音也。由其 <lb ed="X" n="0947a15"/><lb ed="R092" n="0988b15"/>用般若智慧。照了自心淸净。圆融无碍。故称自在。 <lb ed="X" n="0947a16"/><lb ed="R092" n="0988b16"/>言菩萨于<anchor xml:id="nkr_note_add_0947a1601" n="0947a1601"/><anchor xml:id="beg0947a1601" n="0947a1601"/>己<anchor xml:id="end0947a1601"/>道行甚深。乘般若智慧。而到涅槃彼 <lb ed="X" n="0947a17"/><lb ed="R092" n="0988b17"/>岸之时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947a18"/><lb ed="R092" n="0988b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947a1801">照见五蕴皆空。度一切苦厄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947a19"/><lb ed="R092" n="0989a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947a1901">照者。观照也。五蕴者。色受想行识也。蕴者。积聚。色 <lb ed="X" n="0947a20"/><lb ed="R092" n="0989a02"/>者。色身。受者。领纳。想者。思想。行者。作造。识者。分别。 <lb ed="X" n="0947a21"/><lb ed="R092" n="0989a03"/>由有色身而有受想行识。度者。度脱。一切苦厄。世 <lb ed="X" n="0947a22"/><lb ed="R092" n="0989a04"/>间之众苦也。言菩萨用观照之力。而见向之五蕴。 <lb ed="X" n="0947a23"/><lb ed="R092" n="0989a05"/>皆空非有。由是而度脱世间一切众苦焉。以上皆 <lb ed="X" n="0947a24"/><lb ed="R092" n="0989a06"/>集经人语。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X26.0572.0947b" n="0947b"/> <lb ed="X" n="0947b01"/><lb ed="R092" n="0989a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947b0101">舍利子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b02"/><lb ed="R092" n="0989a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947b0201">即舍利弗。<persName>佛</persName>之弟子。智慧第一。因其为众请问。故 <lb ed="X" n="0947b03"/><lb ed="R092" n="0989a09"/>菩萨呼其名而告之。自此至终。观自在语也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b04"/><lb ed="R092" n="0989a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947b0401">色不异空。空不异色。色即是空。空即是色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b05"/><lb ed="R092" n="0989a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947b0501">色乃世间一切色相。皆属幻妄。空乃真空。永无壞 <lb ed="X" n="0947b06"/><lb ed="R092" n="0989a12"/>灭。言世间幻色。固是虚妄。然亦不必起心厌離。真 <lb ed="X" n="0947b07"/><lb ed="R092" n="0989a13"/>空固应修习。亦不必起心取著。若生分别。两俱成 <lb ed="X" n="0947b08"/><lb ed="R092" n="0989a14"/>病。当知幻色不异真空。真空不异幻色。不当分别 <lb ed="X" n="0947b09"/><lb ed="R092" n="0989a15"/>取捨。又幻色即是真空。真空即是幻色。要当如此 <lb ed="X" n="0947b10"/><lb ed="R092" n="0989a16"/>体会。方是正道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b11"/><lb ed="R092" n="0989a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947b1101">受想行识。亦复如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b12"/><lb ed="R092" n="0989a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947b1201">复。去声。</p><p xml:id="pX26p0947b1204" cb:place="inline">〇夫色之与空既不生分别。则受想行识。 <lb ed="X" n="0947b13"/><lb ed="R092" n="0989b01"/>亦莫不皆然。自色不异空至此。乃修行之首要。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b14"/><lb ed="R092" n="0989b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947b1401">舍利子。是诸法空相。不生不灭。不垢不净。不增不减。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b15"/><lb ed="R092" n="0989b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947b1501">相。去声。</p><p xml:id="pX26p0947b1504" cb:place="inline">〇是诸法者。指前五蕴而言也。空相者。真 <lb ed="X" n="0947b16"/><lb ed="R092" n="0989b04"/>空实相也。菩萨复呼舍利子云。若能了知五蕴诸 <lb ed="X" n="0947b17"/><lb ed="R092" n="0989b05"/>法。即是真空实相。则实相之体。本无生灭。既无生 <lb ed="X" n="0947b18"/><lb ed="R092" n="0989b06"/>灭。岂有垢净。既无垢净。岂有增减哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b19"/><lb ed="R092" n="0989b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947b1901">是故空中无色。无受想行识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b20"/><lb ed="R092" n="0989b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947b2001">夫真空实相之中。既无生灭垢净增减。则亦无五 <lb ed="X" n="0947b21"/><lb ed="R092" n="0989b09"/>蕴可知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b22"/><lb ed="R092" n="0989b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947b2201">无眼耳鼻舌身意。无色声香味触法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947b23"/><lb ed="R092" n="0989b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947b2301">眼耳鼻舌身意。谓之六根。色声香味触法。谓之六 <lb ed="X" n="0947b24"/><lb ed="R092" n="0989b12"/>尘。如色由眼见。故眼为根而色为尘也。六根六尘。 <pb ed="X" xml:id="X26.0572.0947c" n="0947c"/> <lb ed="X" n="0947c01"/><lb ed="R092" n="0989b13"/>合之为十二入。言真空之中。既无五蕴。则根尘亦 <lb ed="X" n="0947c02"/><lb ed="R092" n="0989b14"/>应无也。无根尘。是为空十二入。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947c03"/><lb ed="R092" n="0989b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947c0301">无眼界。乃至无意识界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947c04"/><lb ed="R092" n="0989b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947c0401">此为六识。谓眼耳鼻舌身意。各有识也。界者。如眼 <lb ed="X" n="0947c05"/><lb ed="R092" n="0989b17"/>见处。至不见处为界。乃至者。擧始末而略其中也。 <lb ed="X" n="0947c06"/><lb ed="R092" n="0989b18"/>此六识。合上十二入为十八界。<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c0601" n="0947c0601"/><anchor xml:id="beg0947c0601" n="0947c0601"/>已<anchor xml:id="end0947c0601"/>上根尘识三科。 <lb ed="X" n="0947c07"/><lb ed="R092" n="0990a01"/>随修一科。皆能悟入。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947c08"/><lb ed="R092" n="0990a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0947c0801">无无明。亦无无明尽。乃至无老死。亦无老死尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0947c09"/><lb ed="R092" n="0990a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0947c0901">此谓十二因缘也。亦名十二有支。一曰无明。亦名 <lb ed="X" n="0947c10"/><lb ed="R092" n="0990a04"/>烦恼。二曰行。谓造作诸业。此二支。乃过去世所作 <lb ed="X" n="0947c11"/><lb ed="R092" n="0990a05"/>之因也。三曰识。谓起妄念。初托母胎也。四曰名色。 <lb ed="X" n="0947c12"/><lb ed="R092" n="0990a06"/>从托胎後。生诸根行也。五曰六入。于胎中而成六 <lb ed="X" n="0947c13"/><lb ed="R092" n="0990a07"/>根也。六曰触。出胎後六根对六尘也。七曰受。谓领 <lb ed="X" n="0947c14"/><lb ed="R092" n="0990a08"/>纳世间好恶等事。此五支。乃现世所受之果也。八 <lb ed="X" n="0947c15"/><lb ed="R092" n="0990a09"/>曰爱。谓贪染五欲等事也。九曰取。谓于诸境。生取 <lb ed="X" n="0947c16"/><lb ed="R092" n="0990a10"/>著心也。十曰有。谓作有漏之因。能招未来之果。此 <lb ed="X" n="0947c17"/><lb ed="R092" n="0990a11"/>三支。乃现世所作之因也。十一曰生。谓受未来五 <lb ed="X" n="0947c18"/><lb ed="R092" n="0990a12"/>蕴之身也。十二曰老死。谓未来之身。既老而又死。 <lb ed="X" n="0947c19"/><lb ed="R092" n="0990a13"/>此二支。乃来世当受之果也。此十二因缘。该三世 <lb ed="X" n="0947c20"/><lb ed="R092" n="0990a14"/>因果。辗转因依。如轮旋转。无有休息。众生迷而不 <lb ed="X" n="0947c21"/><lb ed="R092" n="0990a15"/>悟。良可悲也。盖无明者。痴暗也。谓于本性无所明 <lb ed="X" n="0947c22"/><lb ed="R092" n="0990a16"/>了。非昏然无知。乃偝理强觉之谓也。无无明者。谓 <lb ed="X" n="0947c23"/><lb ed="R092" n="0990a17"/>以般若智。观此无明。其性本空。无生灭相。故曰无 <lb ed="X" n="0947c24"/><lb ed="R092" n="0990a18"/>无明。亦无无明尽也。乃至无老死。亦无老死尽。義 <pb ed="X" xml:id="X26.0572.0948a" n="0948a"/> <lb ed="X" n="0948a01"/><lb ed="R092" n="0990b01"/>与前同。亦擧始末而该其中也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a02"/><lb ed="R092" n="0990b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948a0201">无苦集灭道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a03"/><lb ed="R092" n="0990b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948a0301">此为四谛。苦即生死苦果。集是惑业苦因。此二者。 <lb ed="X" n="0948a04"/><lb ed="R092" n="0990b04"/>世间之法也。灭即涅槃乐果。道即道品乐因。此二 <lb ed="X" n="0948a05"/><lb ed="R092" n="0990b05"/>者。出世间法也。说此四谛。欲令众生知苦断集慕 <lb ed="X" n="0948a06"/><lb ed="R092" n="0990b06"/>灭修道。離苦得乐也。菩萨照了此境。当体空寂。故 <lb ed="X" n="0948a07"/><lb ed="R092" n="0990b07"/>亦云无也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a08"/><lb ed="R092" n="0990b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948a0801">无智亦无得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a09"/><lb ed="R092" n="0990b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948a0901">自五蕴以至四谛。悉皆了知无真实相。良由般若 <lb ed="X" n="0948a10"/><lb ed="R092" n="0990b10"/>智慧。观照之功。方能臻此。然若自见为有此智慧。 <lb ed="X" n="0948a11"/><lb ed="R092" n="0990b11"/>而能空诸境界。于道为有得。倘存此见。即能碍道。 <lb ed="X" n="0948a12"/><lb ed="R092" n="0990b12"/>故云无智亦无得。工夫至此。则人法皆空。境智俱 <lb ed="X" n="0948a13"/><lb ed="R092" n="0990b13"/>泯。如病去药忘矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a14"/><lb ed="R092" n="0990b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948a1401">以无所得故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a15"/><lb ed="R092" n="0990b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948a1501">此结前起後之辞也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a16"/><lb ed="R092" n="0990b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948a1601">菩提萨埵。依般若波罗蜜多故。心无罣碍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a17"/><lb ed="R092" n="0990b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948a1701">菩提萨埵者。梵语。略云菩萨。般若波罗蜜多。解现 <lb ed="X" n="0948a18"/><lb ed="R092" n="0990b18"/>经题。言菩萨依此般若波罗蜜多之法而修之。则 <lb ed="X" n="0948a19"/><lb ed="R092" n="0991a01"/>心体圆明。自无妄想。妄想不起。则其心有何罣碍 <lb ed="X" n="0948a20"/><lb ed="R092" n="0991a02"/>哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a21"/><lb ed="R092" n="0991a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948a2101">无罣碍故。无有恐怖。远離顚倒梦想。究竟涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948a22"/><lb ed="R092" n="0991a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948a2201">菩萨之人。其心既无罣碍。自无惊恐怖畏。既无恐 <lb ed="X" n="0948a23"/><lb ed="R092" n="0991a05"/>怖。则一切顚倒梦想。亦自不生。此为三障皆空。然 <lb ed="X" n="0948a24"/><lb ed="R092" n="0991a06"/>迷即三障。悟即三德。所谓烦恼即菩提也。故终至 <pb ed="X" xml:id="X26.0572.0948b" n="0948b"/> <lb ed="X" n="0948b01"/><lb ed="R092" n="0991a07"/>于涅槃之地。而无生死可名焉。倘非般若观照之 <lb ed="X" n="0948b02"/><lb ed="R092" n="0991a08"/>功。乌能及此。是则譬如磨镜。垢尽而明现矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b03"/><lb ed="R092" n="0991a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948b0301">三世诸<persName>佛</persName>。依般若波罗蜜多故。得阿耨多罗三藐三 <lb ed="X" n="0948b04"/><lb ed="R092" n="0991a10"/>菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b05"/><lb ed="R092" n="0991a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948b0501">三世者。过去现在未来也。言如上之法。不唯菩萨 <lb ed="X" n="0948b06"/><lb ed="R092" n="0991a12"/>依之修证。即三世诸<persName>佛</persName>。亦莫不因此而成正觉也。 <lb ed="X" n="0948b07"/><lb ed="R092" n="0991a13"/>阿耨多罗三藐三菩提。华言无上正<persName>等正觉</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b08"/><lb ed="R092" n="0991a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948b0801">故知般若波罗蜜多。是大神咒。是大明咒。是无上咒。 <lb ed="X" n="0948b09"/><lb ed="R092" n="0991a15"/>是无等等咒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b10"/><lb ed="R092" n="0991a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948b1001">是故当知般若正法。即是四种咒。盖般若功用。能 <lb ed="X" n="0948b11"/><lb ed="R092" n="0991a17"/>破魔障。即名大神咒。能灭痴暗。名大明咒。能显至 <lb ed="X" n="0948b12"/><lb ed="R092" n="0991a18"/>理。名无上咒。极妙觉果。无与等者。名无等等咒。咒 <lb ed="X" n="0948b13"/><lb ed="R092" n="0991b01"/>者。密语。持之即随意获益。言此般若功德。显密俱 <lb ed="X" n="0948b14"/><lb ed="R092" n="0991b02"/>该。诚为殊勝正法门也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b15"/><lb ed="R092" n="0991b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948b1501">能除一切苦。真实不虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b16"/><lb ed="R092" n="0991b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948b1601">言般若功用廣大。遵而行之。必能除苦得乐。决定 <lb ed="X" n="0948b17"/><lb ed="R092" n="0991b05"/>无疑。令人生信也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b18"/><lb ed="R092" n="0991b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0948b1801">故说般若波罗蜜多咒。即说咒曰。</p><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0948b1814" cb:place="inline">揭谛揭谛。波罗揭 <lb ed="X" n="0948b19"/><lb ed="R092" n="0991b07"/>谛。波罗僧揭谛。菩提萨婆诃</p></cb:div> <lb ed="X" n="0948b20"/><lb ed="R092" n="0991b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0948b2001">以上乃显说般若。此为密说。盖咒是<persName>佛</persName>之密语。非 <lb ed="X" n="0948b21"/><lb ed="R092" n="0991b09"/>下凡所知。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能知之。故不譒译。法花疏 <lb ed="X" n="0948b22"/><lb ed="R092" n="0991b10"/>云。咒是鬼神王之名。称其王名。则部落敬主。故能 <lb ed="X" n="0948b23"/><lb ed="R092" n="0991b11"/>降伏一切鬼魅。又咒者。如军中密号。唱号相应。无 <lb ed="X" n="0948b24"/><lb ed="R092" n="0991b12"/>所诃问。又咒者。愿也。如蜾蠃之祝螟蛉。愿其类我。 <pb ed="X" xml:id="X26.0572.0948c" n="0948c"/> <lb ed="X" n="0948c01"/><lb ed="R092" n="0991b13"/><persName>佛</persName>菩萨说咒。愿诸众生。皆如<anchor xml:id="nkr_note_add_0948c0101" n="0948c0101"/><anchor xml:id="beg0948c0101" n="0948c0101"/>己<anchor xml:id="end0948c0101"/>之得成正觉。能诵 <lb ed="X" n="0948c02"/><lb ed="R092" n="0991b14"/>此咒。则所愿无不成就也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0948c03"/><lb ed="R092" n="0991b15"/> <lb ed="X" n="0948c04"/><lb ed="R092" n="0991b16"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">往生净土神咒</cb:mulu><head>往生净土神咒</head> <lb ed="X" n="0948c05"/><lb ed="R092" n="0991b17"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0948c0501">曩谟阿弥多婆夜。哆他伽哆夜。哆地夜他。阿弥利都。 <lb ed="X" n="0948c06"/><lb ed="R092" n="0991b18"/>婆毘。阿弥唎哆。悉耽婆毘。阿弥唎哆。毘迦兰帝。阿弥 <lb ed="X" n="0948c07"/><lb ed="R092" n="0992a01"/>唎哆。毘迦兰哆。伽弥腻。伽伽那。枳多迦<g ref="#CB12528">隶</g>娑婆诃</p> <lb ed="X" n="0948c08"/><lb ed="R092" n="0992a02"/><p xml:id="pX26p0948c0801">若诵经荐亡者。兼诵此咒。即得往生。灵验异常。附 <lb ed="X" n="0948c09"/><lb ed="R092" n="0992a03"/>录于此。以备行持。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0947a1601" to="#end0947a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0947c0601" to="#end0947c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0948c0101" to="#end0948c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0946001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946001">（便宜上，表题ヲ附ス。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0947a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947a1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0947c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0948c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0948c0101">己【CB】，已【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>